आज नवरात्रिको चौथो दिनमा कुष्माण्डा देवीको पूजा–आराधना गरिन्छ।🔸 देवी कुष्माण्डा नौ दुर्गामध्ये चौथो स्वरूप हुन्।
🔸 उहाँलाई सृष्टिको आदिशक्ति मानिन्छ, जसले आफ्नो ईश्वरीय हास्य (कु–अर्थात सानो, उष्मा–अर्थात ऊर्जा, अण्ड–अर्थात ब्रह्माण्ड) बाट सम्पूर्ण ब्रह्माण्डको उत्पत्ति गर्नुभयो भन्ने मान्यता छ।
🔸 कुष्माण्डा देवीको पूजा गर्दा आरोग्य, आयु, समृद्धि र ऊर्जा प्राप्त हुने विश्वास रहँदै आएको छ।
🔸 आज भक्तजनहरूले बिहान स्नान गरेर कलश स्थापनासहित दुर्गा सप्तशती वा देवी स्तोत्र पाठ गरी पूजा गर्ने प्रचलन छ।
➥ यस दिनमा विशेषगरी कद्दू (कुम्हडा) चढाउने परम्परा पनि छ, जुन देवी कुष्माण्डालाई प्रिय फल मानिन्छ।
● पूजा विधि
शुद्धता बिहान स्नान गरी सफा वस्त्र धारण गर्नुहोस्। पूजा स्थान शुद्ध गरी कलश वा देवीको फोटो/प्रतिमा स्थापना गर्नुहोस्।
●संकल्प
हातमा पानी, फूल र अक्षत (चामल) लिएर संकल्प (आज कुष्माण्डा देवीको पूजा गर्दैछु भन्ने भावना) व्यक्त गर्नुहोस्।
● आवाहन
दीप प्रज्वलन गरेर देवीलाई आवाहन गर्नुहोस्।
“ॐ देवी कुष्माण्डायै नमः” मन्त्रसहित ध्यान गर्नुहोस्।अर्घ्य र पूजा सामग्री चढाउने फूल, अक्षत, धूप, दीप, नैवेद्य अर्पण गर्नुहोस्।कुष्माण्डा देवीलाई कुम्हडा (कद्दू) विशेष प्रिय मानिन्छ, त्यसैले सम्भव भए कुम्हडा अर्पण गर्नुहोस्।
● स्तोत्र / पाठ
दुर्गा सप्तशती, देवी कवच वा कुष्माण्डा स्तोत्र पाठ गर्नु शुभ मानिन्छ। कम्तिमा १०८ पटक “ॐ कुष्माण्डायै नमः” जप गर्नु लाभदायी हुन्छ।
● आरती
घण्टी बजाउँदै देवीको आरती गर्नुहोस्।
● प्रसाद वितरण
नैवेद्य (फलफूल, मिठाई) अर्पण गरी पछि परिवारजनलाई प्रसाद वितरण गर्नुहोस्।विश्वास छ कि यस दिन कुष्माण्डा देवीको पूजा गर्नेले ऊर्जा, आयु, स्वास्थ्य र समृद्धि प्राप्त गर्छन्।● कुष्माण्डा देवी मन्त्र🔹 मूल मन्त्र:
“ॐ देवी कुष्माण्डायै नमः”यो मन्त्र कम्तीमा 108 पटक जप गर्न सकिन्छ।
● ध्यान मन्त्र (पूजा अघि ध्यानका लागि):
“सुरासम्पूर्णकलशं रुधिराप्लुतमेव च।
दधाना हस्तपद्माभ्यां कुष्माण्डा शुभदास्तु मे॥”
● कुष्माण्डा देवी आरती (साँझ वा पूजा सम्पन्न भएपछि) आरती”जय अम्बे गौरी, मैया जय शक्तिशाली।
कुष्माण्डा माता, सुख-सम्पत्ति दायिनी॥”
➥यस आरतीको क्रममा घण्टी, दीपक बालेर ३–५पटक घुमाउनुहोस्।
● विशेष भोग
➥आजको दिन देवीलाई कुम्हडा (कद्दू), मालपुवा वा हलुवा अर्पण गर्नु विशेष फलदायी हुन्छ।
